Gdy firma zatrudnia pracownika spoza Unii Europejskiej, w pierwszych tygodniach obie strony mają swoją listę spraw do załatwienia. Pracownik potrzebuje adresu do zameldowania, numeru PESEL i konta bankowego, na które trafi wypłata. Pracodawca musi sprawdzić, czy zatrudnienie ma podstawę prawną, i skompletować dokumenty do urzędu wojewódzkiego albo powiatowego urzędu pracy.
Osobnym tematem jest ubezpieczenie zdrowotne albo ubezpieczenie kosztów leczenia, którego dokument bywa potrzebny już na etapie wizy lub wniosku o pobyt czasowy. Zakres takiej polisy i sposób jej zakupu przez internet opisuje strona https://medical-insurance.pl/, do której można zajrzeć, zanim ruszą formalności kadrowe.
Zameldowanie i PESEL: pierwszy krok w urzędzie gminy
Numer PESEL trafia do cudzoziemca po zameldowaniu w urzędzie gminy, zwykle pod adresem, pod którym faktycznie mieszka. Numer PESEL dla cudzoziemca nadawany jest z urzędu przy zameldowaniu, a urzędnik potwierdza dane na podstawie paszportu lub karty pobytu. Numer przyda się też przy zakładaniu konta, podpisywaniu umowy najmu czy rejestracji u operatora telefonu.
Konto bankowe: dokumenty i pierwsze formalności
Placówka otwierająca konto bankowe dla cudzoziemca zwykle prosi o ważny paszport oraz dokument potwierdzający pobyt w Polsce, na przykład wizę lub kartę pobytu. Pracownik, który dopiero czeka na PESEL, może w niektórych bankach założyć konto na podstawie samego paszportu, a numer uzupełnić później. Zwykle potrzebne będą:
-
ważny paszport
-
dokument potwierdzający pobyt w Polsce, na przykład wiza lub karta pobytu
-
potwierdzenie adresu zamieszkania w Polsce
-
numer telefonu do kontaktu z bankiem
Obowiązki pracodawcy: legalny pobyt i tytuł do pracy
Sam adres zameldowania to nie wszystko: pracownik spoza Unii Europejskiej może legalnie pracować dopiero, gdy ma zarówno prawo do pobytu, jak i odrębną podstawę zatrudnienia, czyli zezwolenie na pracę wydawane przez urząd albo oświadczenie pracodawcy o powierzeniu mu pracy. Pracodawca dopełnia tych formalności w dwóch miejscach: sprawy zezwoleń trafiają do urzędu wojewódzkiego, a oświadczenia rejestruje powiatowy urząd pracy, więc dział kadr powinien wiedzieć wcześniej, która ścieżka dotyczy konkretnego pracownika.
Ubezpieczenie zdrowotne lub kosztów leczenia w dokumentach pobytowych
Przy wniosku o wizę krajową typu D urząd konsularny sprawdza, czy pracownik ma ubezpieczenie zdrowotne albo ubezpieczenie kosztów leczenia obejmujące cały planowany pobyt, z sumą ubezpieczenia od 30 000 euro; ten sam próg obowiązuje przy wizie Schengen typu C. Wiza krajowa dotyczy dłuższych pobytów, a wiza Schengen pobytów krótkoterminowych w całej strefie Schengen.
Podobny dokument, tyle że potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne albo pokrycie kosztów leczenia, jest też jednym z załączników do wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, a dokładne wymogi w tej sprawie trzeba sprawdzić bezpośrednio na stronie właściwego urzędu wojewódzkiego. Ubezpieczenie medyczne dla cudzoziemców w praktyce oznacza zwykle cztery elementy ochrony: koszty leczenia nagłego zachorowania, koszty leczenia następstw nieszczęśliwego wypadku, pobyt w szpitalu i transport, także ten do kraju zamieszkania. Dokument potwierdzający jego zakup przez internet ma formę elektroniczną i trafia od razu do wniosku wizowego albo pobytowego.
Dokumenty do wniosku o pobyt czasowy
Do wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy potrzeba zwykle kompletu dokumentów, a urząd wojewódzki podaje dokładną listę zależnie od celu pobytu. W praktyce przyda się:
-
wypełniony wniosek i aktualne zdjęcia
-
ważny dokument podróży, czyli paszport
-
dokument potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne albo pokrycie kosztów leczenia
-
dowód celu pobytu: umowa o pracę, zaproszenie od rodziny albo zaświadczenie ze szkoły lub uczelni
-
informacja o tym, z czego pracownik się utrzymuje, i gdzie w Polsce mieszka
Studenci z zagranicy potrzebują ubezpieczenia zdrowotnego albo ubezpieczenia kosztów leczenia na czas studiów: uczelnia prosi o taki dokument już przy przyjęciu, a urząd przy wniosku o kartę pobytu. Opłaty za pobyt, kartę pobytu czy zezwolenie na pracę wynikają z przepisów, a ich wysokość publikują urzędy.
Checklista pierwszych tygodni w Polsce
Poniższa checklista porządkuje kolejność tych spraw.
1. zameldowanie w urzędzie gminy i numer PESEL
2. konto bankowe na podstawie paszportu i dokumentu potwierdzającego pobyt
3. komplet dokumentów pracodawcy: legalny pobyt i tytuł do pracy
4. ubezpieczenie zdrowotne albo ubezpieczenie kosztów leczenia, kupione przez internet
5. wniosek o pobyt czasowy ze wszystkimi załącznikami
Artykuł sponsorowany