Audytor i biegły rewident to nie synonimy. Audytor jest szerszym określeniem osoby pełniącej funkcję kontrolną, natomiast biegły rewident wykonuje regulowany zawód zaufania publicznego i ma ustawowe uprawnienia do badania sprawozdań finansowych.
Kim jest biegły rewident?
Biegły rewident to osoba, która spełniła wymagania określone w przepisach i została wpisana na listę prowadzoną przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów. Wykonuje czynności rewizji finansowej zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach, standardami badania oraz zasadami etyki zawodowej.
Jego zadaniem jest niezależna ocena, czy sprawozdanie finansowe przedstawia sytuację majątkową i finansową jednostki zgodnie z właściwymi zasadami rachunkowości. Biegły rewident ponosi przy tym odpowiedzialność zawodową, cywilną i prawną za wykonywane czynności.
Do jego najważniejszych zadań należą:
- Badanie sprawozdań finansowych – ocena, czy dane przedstawiono rzetelnie i zgodnie z obowiązującymi regulacjami.
- Weryfikacja dowodów księgowych i kontroli wewnętrznych – analiza dokumentów, procesów oraz obszarów istotnych dla sprawozdania.
- Wydanie sprawozdania z badania – przedstawienie wniosków dotyczących zbadanych informacji finansowych.
- Przestrzeganie niezależności i zasad etycznych – działanie według wymogów właściwych dla zawodu zaufania publicznego.
Badanie ustawowe sprawozdania finansowego może przeprowadzić wyłącznie biegły rewident działający w imieniu firmy audytorskiej. Sam fakt pracy przy projekcie audytowym nie oznacza jeszcze posiadania takich uprawnień.
Kim jest audytor?
Audytor to określenie funkcji, a nie jednej, ściśle uregulowanej profesji. Oznacza osobę, która ocenia procesy, ryzyka, kontrole lub informacje w określonym obszarze działalności organizacji.
Audytor może pracować wewnątrz przedsiębiorstwa, jako jego pracownik, albo działać jako zewnętrzny konsultant. Nie każdy audytor musi być wpisany na listę Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, ponieważ wiele zadań audytowych nie dotyczy badania ustawowego sprawozdania finansowego.
W praktyce spotyka się między innymi:
- Audytora wewnętrznego – oceniającego procesy, ryzyka i system kontroli wewnętrznej w organizacji.
- Audytora IT – analizującego bezpieczeństwo, działanie i ryzyka systemów informatycznych.
- Audytora zewnętrznego – wykonującego prace kontrolne na rzecz klienta, często w ramach zespołu badającego sprawozdanie.
- Audytora specjalistycznego – zajmującego się określonym obszarem, na przykład zgodnością, bezpieczeństwem informacji lub procesami operacyjnymi.
Audytor może więc badać nie tylko finanse. Może analizować sposób działania firmy, obieg dokumentów, zabezpieczenia systemów, zgodność procedur z regulacjami albo efektywność kontroli. Jeżeli jednak celem jest badanie ustawowe sprawozdania finansowego, sama funkcja audytora nie wystarcza.
Audytor a biegły rewident – najważniejsze różnice
| Kryterium | Audytor | Biegły rewident |
|---|---|---|
| Charakter pojęcia | Szersze określenie funkcji kontrolnej. | Nazwa regulowanego zawodu zaufania publicznego. |
| Wymogi formalne | Wymogi zależą od rodzaju audytu i pracodawcy lub klienta. | Konieczny jest wpis na listę biegłych rewidentów prowadzoną przez PIBR. |
| Zakres działań | Może obejmować finanse, procesy, IT, zgodność lub kontrolę wewnętrzną. | Obejmuje czynności rewizji finansowej, w tym badanie sprawozdań finansowych. |
| Badanie ustawowe | Nie każdy audytor ma prawo je przeprowadzać. | Posiada uprawnienia wymagane do wykonania badania ustawowego. |
| Odpowiedzialność | Wynika z zakresu zlecenia, umowy i pełnionej funkcji. | Obejmuje odpowiedzialność zawodową, prawną i etyczną właściwą dla zawodu. |
Granica między tymi pojęciami nie zawsze jest widoczna w nazwie stanowiska. Biegły rewident może pełnić funkcję audytora zewnętrznego, ale audytor wewnętrzny lub audytor IT nie staje się przez to biegłym rewidentem.
Kogo wybrać?
Jeżeli firma musi przeprowadzić badanie ustawowe sprawozdania finansowego, potrzebuje biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej uprawnionej do wykonania takiej usługi. Jeżeli celem jest ocena kontroli wewnętrznej, procesów, systemów IT albo ryzyka operacyjnego, właściwy może być audytor o specjalizacji odpowiadającej danemu obszarowi.
Najprościej zapamiętać: biegły rewident to konkretny zawód i ustawowe uprawnienia, a audytor to szersza funkcja kontrolna.
