Certyfikat księgowy wydawany przez Ministra Finansów nie jest już dostępny. Przepisy deregulacyjne obowiązujące od 10 sierpnia 2014 roku zniosły możliwość uzyskania tego dokumentu. Obecnie kwalifikacje potwierdza się głównie przez certyfikaty branżowe, ścieżkę Stowarzyszenia Księgowych w Polsce oraz kwalifikacje w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji.
Deregulacja zawodu księgowego – co się zmieniło?
Ustawa o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych uchyliła przepisy, na podstawie których Minister Finansów wydawał certyfikaty księgowe i świadectwa kwalifikacyjne. Od 10 sierpnia 2014 roku nie można rozpocząć postępowania w sprawie wydania nowego certyfikatu MF.
Osoby, które uzyskały certyfikat księgowy lub świadectwo kwalifikacyjne przed zmianą przepisów, nadal mogą posługiwać się tym dokumentem w celu potwierdzania kwalifikacji zawodowych. W przypadku utraty oryginału możliwe jest wystąpienie o wydanie duplikatu. Nie oznacza to jednak, że obecnie istnieje państwowy egzamin Ministra Finansów, do którego może zgłosić się nowy kandydat.
Jakie wymogi obowiązują przy usługowym prowadzeniu ksiąg?
Do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych nie trzeba dziś posiadać certyfikatu MF. Zgodnie z art. 76a ust. 3 ustawy o rachunkowości czynności te może wykonywać osoba, która spełnia określone warunki prawne:
- ma pełną zdolność do czynności prawnych,
- nie była prawomocnie skazana za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe ani za czyny określone w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości,
- jest objęta ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej, jeśli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC dotyczy przedsiębiorcy świadczącego takie usługi. W praktyce zakres ochrony powinien odpowiadać rodzajowi prowadzonej działalności i czynnościom wykonywanym na rzecz klientów. Przy wątpliwościach dotyczących niekaralności lub zakresu ubezpieczenia warto sprawdzić aktualne brzmienie ustawy o rachunkowości albo skonsultować się ze specjalistą.
Certyfikat MF a certyfikaty branżowe
Dawny certyfikat Ministra Finansów miał charakter państwowego dokumentu potwierdzającego spełnienie ustawowych warunków. Dzisiejsze certyfikaty branżowe nie są jego nową wersją. Służą przede wszystkim udokumentowaniu wiedzy i kompetencji przed pracodawcą lub klientem.
| Cecha | Certyfikat MF – historyczny | Certyfikaty branżowe SKwP i ZSK |
|---|---|---|
| Status prawny | Państwowe uprawnienie wydawane przed deregulacją | Dobrowolne potwierdzenie kwalifikacji zawodowych |
| Dostępność | Nowe dokumenty nie są wydawane od 10 sierpnia 2014 roku | Można zdobywać je obecnie, zgodnie z zasadami organizatora lub systemu kwalifikacji |
| Cel | Potwierdzenie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg na podstawie dawnych przepisów | Udokumentowanie wiedzy, umiejętności i poziomu przygotowania do pracy |
Jak potwierdzić kwalifikacje księgowe dzisiaj?
Ścieżka Stowarzyszenia Księgowych w Polsce
Stowarzyszenie Księgowych w Polsce prowadzi wielostopniową ścieżkę kształcenia, która pozwala rozpocząć naukę od podstaw i stopniowo przechodzić do bardziej zaawansowanych zadań. Obejmuje ona cztery poziomy:
- I stopień – księgowy,
- II stopień – specjalista do spraw rachunkowości,
- III stopień – główny księgowy,
- IV stopień – dyplomowany księgowy.
Programy obejmują między innymi rachunkowość finansową, prawo podatkowe, sprawozdawczość, zagadnienia prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, rachunek kosztów oraz zarządzanie finansami. Poszczególne kursy kończą się egzaminem i wydaniem dokumentu potwierdzającego ukończenie danego poziomu. Certyfikaty SKwP są rozpoznawalne w środowisku zawodowym, choć nie zastępują dawnego certyfikatu państwowego.
Zintegrowany System Kwalifikacji
Zintegrowany System Kwalifikacji jest państwowym systemem opisywania i potwierdzania kwalifikacji. Kwalifikacje wpisane do systemu mają określone wymagania dotyczące wiedzy, umiejętności i sposobu ich weryfikacji. Można je sprawdzać w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji.
W obszarze rachunkowości ścieżka może obejmować kwalifikacje związane ze wspomaganiem obsługi procesów księgowych, obsługą procesów księgowych oraz zarządzaniem procesami księgowymi. Taki dokument jest szczególnie przydatny, gdy chcesz pokazać pracodawcy jasno opisany i zweryfikowany poziom kompetencji.
Studia, studia podyplomowe i kursy
Dobrym punktem wyjścia są studia na kierunku finanse i rachunkowość albo ekonomia. Osoby po innym kierunku mogą uzupełnić wiedzę na studiach podyplomowych z rachunkowości. Kursy zawodowe sprawdzają się natomiast wtedy, gdy zależy Ci na szybszym wejściu do zawodu lub rozwijaniu konkretnego zakresu kompetencji.
Jeśli celem jest stanowisko głównego księgowego, sam certyfikat nie zastąpi doświadczenia. Znaczenie mają także znajomość ustawy o rachunkowości, umiejętność sporządzania sprawozdań finansowych, prawo podatkowe, analiza danych oraz praktyka w pracy z dokumentacją. Niektóre kursy mogą być objęte dofinansowaniem, lecz warunki zależą od programu, instytucji szkoleniowej i aktualnego naboru.
Co sprawdzić przed wyborem kursu?
Przed zapisaniem się na szkolenie sprawdź następujące elementy:
- Program zajęć – powinien obejmować aktualne zasady wynikające z ustawy o rachunkowości oraz zagadnienia potrzebne na stanowisku, które Cię interesuje.
- Status dokumentu końcowego – upewnij się, kto wydaje certyfikat, czy jest on rozpoznawalny w branży i co dokładnie potwierdza.
- Forma nauki – sprawdź, czy kurs zawiera ćwiczenia, pracę na dokumentach, warsztaty lub możliwość odbycia praktyki.
- Doświadczenie prowadzących – zajęcia prowadzone przez osoby pracujące w księgowości zwykle lepiej pokazują zastosowanie przepisów w codziennej pracy.
- Możliwość dalszego rozwoju – zweryfikuj, czy po ukończeniu kursu możesz przejść na wyższy poziom certyfikacji albo potwierdzić kwalifikację w ZSK.
Najważniejsza decyzja zależy od celu zawodowego. Do rozpoczęcia pracy w księgowości wystarczą często podstawy rachunkowości, kurs i praktyka. Przy planach związanych z prowadzeniem biura rachunkowego lub objęciem stanowiska głównego księgowego warto wybrać dłuższą ścieżkę, która łączy naukę, egzamin i doświadczenie zawodowe.
Jeśli szukasz informacji, jak zdobyć certyfikat księgowy, nie szukaj aktualnego egzaminu Ministerstwa Finansów. Tego dokumentu nie można już uzyskać. Współczesną drogę stanowią certyfikaty branżowe, kwalifikacje ZSK, studia, kursy oraz doświadczenie potwierdzające realne umiejętności.
