Aby zostać doradcą podatkowym w Polsce, trzeba spełnić warunki ustawowe, odbyć sześciomiesięczną praktykę zawodową, zdać państwowy egzamin organizowany przez Ministerstwo Finansów, a następnie w ciągu 3 lat złożyć wniosek o wpis na listę prowadzoną przez Krajową Radę Doradców Podatkowych. Dopiero po wpisie i złożeniu ślubowania można wykonywać zawód oraz używać chronionego prawnie tytułu.
Czym jest zawód doradcy podatkowego?
Doradca podatkowy wykonuje zawód zaufania publicznego uregulowany ustawą z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym. Może udzielać porad podatkowych, sporządzać opinie i deklaracje, prowadzić księgi oraz reprezentować klientów przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi.
Za organizację egzaminu odpowiada Ministerstwo Finansów za pośrednictwem Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego. Z kolei samorząd zawodowy, czyli Krajowa Izba Doradców Podatkowych (KIDP), uczestniczy w procedurze wpisu na listę. To dwa odrębne etapy, których nie należy utożsamiać.
Kto może zostać doradcą podatkowym?
Podstawowe warunki określa art. 6 ustawy o doradztwie podatkowym. Kandydat musi spełniać łącznie następujące wymagania:
- posiadać wykształcenie wyższe,
- mieć pełną zdolność do czynności prawnych,
- korzystać z pełni praw publicznych,
- mieć nieskazitelny charakter i dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu,
- odbyć w Polsce sześciomiesięczną praktykę zawodową,
- zdać egzamin na doradcę podatkowego,
- złożyć wniosek o wpis na listę w ciągu 3 lat od zdania egzaminu.
Ustawa przewiduje także szczególne drogi uzyskania wpisu, między innymi dla niektórych osób posiadających kwalifikacje zawodowe uznane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub określone stopnie naukowe. W takich przypadkach mogą obowiązywać inne zasady dotyczące egzaminu i praktyki, dlatego trzeba sprawdzić aktualne przepisy właściwe dla konkretnej sytuacji.
Praktyka i egzamin państwowy
Standardowa ścieżka obejmuje 6 miesięcy praktyki zawodowej. Szczegółowe zasady jej odbywania wynikają z ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie praktyki zawodowej kandydatów na doradców podatkowych. Praktyka może być odbywana między innymi u doradcy podatkowego lub w spółce doradztwa podatkowego, na warunkach określonych w przepisach. Dostępne materiały wskazują także na wymiar 8 godzin tygodniowo, jednak przed rozpoczęciem praktyki należy potwierdzić aktualne wymagania i sposób dokumentowania.
Następnie kandydat składa wniosek o dopuszczenie do egzaminu do Państwowej Komisji Egzaminacyjnej. Zwykle dołącza się dokument potwierdzający wykształcenie wyższe, wymagane oświadczenia oraz potwierdzenie wniesienia opłaty. Aktualną wysokość opłat i rachunek do wpłaty należy sprawdzić w komunikatach Ministerstwa Finansów, ponieważ są to informacje zmienne.
| Etap | Instytucja | Cel |
|---|---|---|
| Praktyka zawodowa | Podmiot uprawniony do jej prowadzenia | Zdobycie doświadczenia wymaganego ustawą |
| Egzamin państwowy | Ministerstwo Finansów i Państwowa Komisja Egzaminacyjna | Sprawdzenie wiedzy i umiejętności kandydata |
| Wpis na listę | Krajowa Rada Doradców Podatkowych | Uzyskanie prawa wykonywania zawodu |
Jak wygląda egzamin?
Egzamin składa się z części pisemnej i ustnej. Część pisemna obejmuje test oraz zadanie sytuacyjne, czyli kazus wymagający przygotowania pisma w imieniu klienta. W przekazanych materiałach wskazano 100 pytań testowych oraz 180 minut na rozwiązanie zadania. Zakres obejmuje między innymi prawo podatkowe, postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, prawo celne, prawo karne skarbowe, rachunkowość, ewidencję podatkową oraz zasady wykonywania zawodu.
Pozytywny wynik części pisemnej otwiera drogę do egzaminu ustnego. Kandydat odpowiada na pytania z wylosowanego zestawu. W przekazanych materiałach zestaw obejmuje 10 pytań, a warunkiem uzyskania wyniku pozytywnego jest co najmniej 70% maksymalnej liczby punktów. Aktualne terminy, wykaz pytań i zasady składania wniosków publikuje Ministerstwo Finansów.
Jak uzyskać wpis na listę doradców podatkowych?
Po spełnieniu wymagań i zdaniu egzaminu trzeba przejść procedurę wpisu. Wniosek składa się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych, działającej w ramach samorządu doradców podatkowych. Do dokumentów należy podejść starannie, ponieważ braki formalne mogą opóźnić rozpoznanie sprawy.
- Przygotuj wniosek – podaj między innymi dane osobowe, miejsce zamieszkania, planowane miejsce wykonywania doradztwa, informacje o zatrudnieniu lub działalności oraz NIP albo odpowiedni numer identyfikacyjny.
- Dołącz wymagane dokumenty – potrzebne mogą być oświadczenia dotyczące zdolności do czynności prawnych i praw publicznych, dokument potwierdzający niekaralność, zaświadczenie o praktyce oraz zaświadczenie o zdaniu egzaminu.
- Poczekaj na weryfikację – właściwa komisja sprawdza kompletność i poprawność wniosku, a w razie braków może wezwać do ich uzupełnienia.
- Złóż ślubowanie – po decyzji o wpisie kandydat składa ślubowanie wobec przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych albo osoby upoważnionej.
- Uzyskaj wpis – wpis następuje po złożeniu ślubowania. Od tego momentu można wykonywać zawód i posługiwać się tytułem „doradca podatkowy”.
Wniosek trzeba złożyć w ciągu 3 lat od zdania egzaminu. Przekroczenie tego terminu może oznaczać konieczność ponownego spełnienia określonych wymagań. Dokumenty składane w procedurze powinny mieć formę oryginałów albo kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem, zgodnie z aktualnymi wymaganiami KIDP.
Najczęstsze pytania
Czy radca prawny musi zdawać egzamin?
Nie w każdym przypadku. Ustawa przewiduje szczególne zasady dla niektórych zawodów prawniczych i innych grup zawodowych. Samo posiadanie tytułu radcy prawnego nie oznacza jednak automatycznie wpisu na listę doradców podatkowych. Trzeba sprawdzić, czy dana osoba spełnia przesłanki przewidziane w przepisach dotyczących zwolnienia lub ograniczonego zakresu egzaminu.
Co się dzieje, gdy kandydat nie zda egzaminu?
Nieuzyskanie wyniku pozytywnego nie zamyka drogi do zawodu. Kandydat może ponownie przystąpić do odpowiedniej części egzaminu na zasadach i w terminach określonych przez Ministerstwo Finansów. Trzeba ponownie sprawdzić aktualną opłatę oraz dokumenty wymagane przy kolejnym podejściu.
Gdzie znaleźć aktualny wykaz pytań i zadań?
Najbardziej wiarygodnym źródłem są komunikaty i materiały publikowane przez Ministerstwo Finansów oraz Państwową Komisję Egzaminacyjną. Informacji dotyczących wpisu, ślubowania i funkcjonowania samorządu należy szukać w KIDP.
Czy można używać tytułu przed wpisem?
Nie. Prawo wykonywania zawodu i używania chronionego prawnie tytułu „doradca podatkowy” powstaje dopiero po wpisie na listę i złożeniu ślubowania.
Najważniejszy następny krok to ustalenie, którą ścieżkę obejmują Twoje kwalifikacje, a następnie sprawdzenie aktualnych wymagań praktyki, egzaminu i dokumentów na stronach Ministerstwa Finansów oraz KIDP.
Informacje dotyczące opłat, terminów egzaminów, dokumentów i sposobu składania wniosków mogą się zmieniać. Przed podjęciem czynności urzędowych należy sprawdzić aktualny stan prawny oraz komunikaty Ministerstwa Finansów i Krajowej Izby Doradców Podatkowych.
